Wordt het vrijeschoolonderwijs ondergraven door leerlingen van buiten?

Binnen het vrijeschoolonderwijs loopt de ontwikkelingslijn van klas 1 t/m 12. Nu de vrijeschool steeds populairder wordt, valt ze vaker onder de loting voor middelbare scholen. Hiermee vervalt de voorrang voor kinderen uit de onderbouw, wat de doorlopende leerlijn doorbreekt. Wat betekent deze breuk voor kinderen en voor scholen? Dit schrijft de Vereniging van vrijescholen op haar website naar aanleiding van een artikel uit Seizoener, tijdschrift voor de waldorfwereld, waaruit enkele fragmenten worden overgenomen.
Nelleke Bos ging voor de herfsteditie (2026) van Seizoener in gesprek met Michel Rog (voorzitter), Noor Geenen (communicatiemedewerker/ docent Kairos College) en Daniël Mulder (docent Kairos College) over het spanningsveld tussen de groei van vrije middelbare scholen en de mogelijke breuk die dit veroorzaakt in de doorlopende leerlijn in het vrijeschoolcurriculum.
De vrijeschoolpedagogiek gaat uit van een ontwikkelingslijn van klas 1 tot en met 12. Thema’s die je in de basisschoolleeftijd meekrijgt, kunnen later terugkeren op een verdiepend niveau. De lessen staan vaak in verbinding met elkaar, waarbij kennis uit klas 8 bijvoorbeeld kan teruggrijpen op kennis uit klas 4. Je bouwt met elkaar iets op. Steeds meer mensen zien de voordelen van een doorlopende ontwikkelingslijn en een soepele overgang tussen basis-en voortgezet onderwijs.
Wat merkt een middelbare school van de loting en matching, en wat vraagt het van het team om klas 7 te vormen met meer kinderen van buiten de vrijeschool? Daniël Mulder, leerkracht aan het Kairos College in Amsterdam, heeft al langer te maken met de loting, en inmiddels ook met het wegvallen van de voorrangsregeling voor kinderen die vanuit klas 6 door willen naar klas 7.
Daniël: ‘We merken dat er zeker kinderen zijn uit regulier basisonderwijs die echt voor de vrijeschool kiezen. Je ziet ook dat er kinderen zijn die de vrijeschool niet op nummer één hadden staan en er toch op terechtkomen. Of die vallen voor bepaalde aspecten zoals kleinschalig onderwijs, maar niet specifiek voor het vrijeschoolonderwijs komen. Die kinderen moeten dan echt wennen aan alle vakken en hoe ze worden aangeboden. Periodeonderwijs, kunstvakken, ambachten – het is allemaal nieuw voor ze. Wat betreft de leerlijn zie je vooral de manier van werken die anders is. Daar is dan voorwerk voor nodig vanuit leerkrachten om deze kinderen mee te nemen: hen te laten zien hoe je een periodeschrift maakt, en hoe de kunstvakken op de vrijeschool werken.’
Lees meer op de website van de Vereniging van vrijescholen in: Groei versus draagkracht.
Deel deze pagina: