‘Nep-embryo’s’ zijn niet te beschouwen als normale embryo’s

Op woensdag 15 april 2026 gaat de Tweede Kamer in beraad over mogelijke aanpassingen en wijzingen in de Embryowet. Daarbij zal het ondermeer gaan over de status van de zogenaamde ‘nep-embryo’s’. Dat zijn menselijke embryo’s die sinds enkele jaren in het lab gemaakt kunnen worden en voor wetenschappelijk embryologisch onderzoek worden gebruikt. Op 16 december 2025 is in de Tweede Kamer een wetsvoorstel aangenomen (initiatiefwetsvoorstel – Paternotte en Bevers) waarin het tot nu toe geldende verbod wordt opgeheven om embryo’s die via ‘kunstmatige bevruchting’ (IVF) tot stand zijn gebracht, te gebruiken voor wetenschappelijk onderzoek.
Nu ligt een tweede wetsvoorstel voor, namelijk om de definitie van embryo te wijzigen zodat ook zogenaamde ‘synthetische’ embryo’s of ‘namaak-embryo’s’ beschouwd worden als embryo. (...) Het zijn embryo’s die worden gemaakt uit stamcellen (er zijn ook technieken ontwikkeld waarbij er geen zaadcel noch eicel aan te pas komt), door sommigen ook wel aangeduid als ‘nep-embryo’s’. De laatste term werd gemunt door Erik Vrij, embryoloog aan de Universiteit Maastricht. in de NPO Tv-documentaire Zwanger dankzij de Wetenschap van 24 februari 2026.
Dit schrijft de anatoom-embryoloog en fenomenoloog MD PhD Jaap van der Wal op 9 april 2026 op zijn website, onder de titel ‘Nep-embryo’s’ of ‘natuurlijke’ embryo’s? Laat het ‘echte’ embryo opstaan. Hij is een van de initiatiefnemers van de website embryowet.org en de bijbehorende petitie, waarover wij recent nog, op 10 april 2026, hebben bericht in Verzet tegen ‘nep-embryo’s’: meer verschillen dan overeenkomsten. Dit was naar aanleiding van een column over dit onderwerp van microbioloog en voormalig Tweede Kamerlid voor NSC Rosanne Hertzberger in NRC.
Het artikel van Jaap van der Wal gaat dieper op de materie in, hij is immers beroepsmatig volledig op de hoogte van de bijzonderheden, en weet die zeer helder te beschrijven. Hij komt hierbij tot de conclusie:
Bij het maken van namaakembryo’s uit stamcellen worden de cellen samengebracht door ze samen te voegen in een kweekmedium met een specifieke cocktail van eiwitten en groeifactoren, die de stamcellen stimuleren tot deling en zelforganisatie tot een bolvormige structuur die lijkt op een vroeg embryo. Wetenschappers voegen een “uitgekiende cocktail van eiwitten” toe die de stamcellen stimuleren om te delen en zich te ontwikkelen. Dat heet dan: “de samenhangende stamcellen worden aangezet tot communicatie en zelforganisatie”.
Bij dit alles dient ook benadrukt worden dat het hele proces dus ook om klonen gaat, genetische kopieën van bestaande menselijke personen. Het reproductief klonen van dieren wordt al ruimschoots toegepast maar daar is sprake van heel veel ‘collateral damage’ in die zin dat veel van de gekloonde dieren erfelijke en andere afwijkingen vertonen of soms zelfs helemaal niet levensvatbaar zijn. Slechts een klein percentage van de gekloonde embryo’s groeien normaal uit.
Volgens mij moeten we maar rationeel verstandig zijn en de discussie over homologie maar laten voor wat het is. Er is in ieder geval voldoende argumentatie om deze zogenaamde ‘nep-embryo’s’ niet te beschouwen als normale embryo’s en ook geen enkel onderzoek te dulden dat een poging zou willen doen om dat te bewijzen. En ze vooral niet bij machte van een wet als gelijk en dus mogelijk gelijkwaardig te categoriseren.
Deel deze pagina: